Veiligheidsfunctie(s) op de werkvloer

Af en toe stellen we op de werkvloer vast dat het niet altijd even duidelijk is of het bij het invullen van een bepaalde job nu wel of niet om een veiligheidsfunctie gaat. Bij veiligheidsfuncties denken we spontaan aan het besturen van een heftruck, het gebruik van een rolbrug, het bedienen van een torenkraan of aan een politieagent die zijn dienstwapen draagt. Maar is dit in werkelijkheid altijd zo?

De definitie om af te toetsen of we daadwerkelijk met een veiligheidsfunctie te maken hebben, vinden we terug in de Codex over het welzijn op het werk (Boek I, Titel 4, Art.I.4-1 §2).
​
“veiligheidsfunctie: elke werkpost waar gebruik wordt gemaakt van arbeidsmiddelen, waar motorvoertuigen, kranen, rolbruggen, hijstoestellen van welke aard ook, of machines die gevaarlijke installaties of toestellen in werking zetten, bestuurd worden of nog waar dienstwapens worden gedragen, voor zover het gebruik van die arbeidsmiddelen, het besturen van die werktuigen en installaties of het dragen van die wapens de veiligheid en gezondheid van andere werknemers van de onderneming of van ondernemingen van buitenaf, in gevaar kan brengen.”

Iemand vervult dus pas een veiligheidsfunctie als er aan beide criteria in bovenstaande definitie voldaan is; met name het gebruik van arbeidsmiddelen / ‘gevaarlijke’ machines of het dragen van wapens EN als bij het uitoefenen van dat ‘werk’ er een bedreiging (= risico) is voor de veiligheid en de gezondheid van andere werknemers (eigen aan de onderneming of van buitenaf). Met andere woorden bedien je om je job uit te oefenen een arbeidsmiddel / ‘gevaarlijke’ machine of draag je een wapen zonder dat er een andere werknemer in jouw directe omgeving is die je in gevaar kunt brengen, dan vervul je op dat moment strikt genomen volgens de definitie GEEN veiligheidsfunctie.

Volgende voorbeelden maken dit wellicht duidelijker:

• Een heftruckchauffeur die in het bedrijf paletten met onderdelen van het magazijn naar de verschillende werkposten van de productielijn brengt, is overduidelijk een veiligheidsfunctie. Hij komt immers op zijn route in contact (conflict) met andere collega’s, ander verkeer dat het parcours van de heftruck moet kruisen, enz.
• Het bedienen van een rolbrug om goederen in de lucht te verplaatsen van de ene kant van het atelier naar de andere kant in het atelier, waarbij je andere werknemers tegenkomt, is een veiligheidsfunctie. Het bedienen van de takel aan diezelfde rolbrug enkel en alleen op jouw eigen werkpost om goederen te manipuleren zonder dat je hiermee op dat moment andere werknemers in gevaar kunt brengen, is op dat moment geen veiligheidsfunctie.
• Een buschauffeur die op de openbare weg overdag passagiers vervoert en de kans heeft om eventueel tientallen zwakke weggebruikers omver te rijden vervult geen veiligheidsfunctie behalve als een van die passagiers of zwakke weggebruikers ook een werknemer is.
• Een vrachtwagenchauffeur die op de openbare weg een lading bouwstoffen vervoert van punt A naar punt B vervult tijdens zijn traject geen veiligheidsfunctie. Dezelfde vrachtwagenchauffeur die op de werf in punt B - waar zijn collega’s aan het werk zijn - aankomt en rondrijdt om de goederen te lossen vervult op de werf in punt B wel een veiligheidsfunctie.

​
Zo zie je maar dat de aanwezigheid van andere werknemers en het risico om hun gezondheid en veiligheid in het gedrang te brengen, wel degelijk een voorwaarde is om van een veiligheidsfunctie te kunnen spreken.

Wist je trouwens dat naast een regelmatige opfrissing (bijscholing) van de opleiding mbt het besturen van een heftruck, het bedienen van rolbruggen, enz., werknemers met een veiligheidsfunctie ook onder periodiek medisch toezicht staan en dat ze hiervoor langs moeten gaan bij de arbeidsgeneesheer?
 
Meer weten over Preventie en Welzijn? Hou onze blogs in de gaten of start met onze preventiescan.