Wie zijn de spelers op het veiligheidsterrein

De volgende partijen spelen een belangrijke rol bij de veiligheidscultuur en het veiligheidsbeleid van uw onderneming:

• De werkgever en zijn hiërarchische lijn
• De werknemers
• De interne dienst voor preventie
• Het CPBW
• De externe dienst voor preventie

De werkgever is verantwoordelijk voor het beleid en het dynamisch risicobeheerssysteem (DRBS). De hiërarchische lijn is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid.
 
Wie behoort tot die zogenaamde hiërarchische lijn? Iedere persoon, van hoog tot laag in de organisatie, die op één of andere manier gemachtigd is om orders te geven aan werknemers. Het kan dus gaan over directieleden, managers, afdelingshoofden, meestergasten, teamleaders, … ja zelfs diegene die slechts over 1 andere werknemer leiding heeft.

De werknemers dienen te werken volgens de instructies gegeven door de werkgever en dienen zorg te dragen voor hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun collega’s.
​
Wie is werknemer? In eerste instantie alle personen met een arbeidsovereenkomst voor het desbetreffend bedrijf. Daarnaast ook uitzendarbeid, personen die een beroepsopleiding volgen, stagairs, personen verbonden door een leerovereenkomst, leerlingen en studenten waarvan het opleidingsprogramma voorziet in een vorm van arbeid.

Zodra een bedrijf één of meerdere werknemers in dienst heeft, is de werkgever verplicht een Interne Dienst voor Preventie en Bescherming op het werk op te richten. Daartoe beschikt iedere werkgever over ten minste één preventieadviseur.

De algemene regel is dat een werknemer de functie van preventieadviseur vervult. Het is een wettelijke vereiste dat de interne preventieadviseur op de payroll van de onderneming staat. In ondernemingen met minder dan 20 werknemers mag de werkgever zelf optreden als preventieadviseur.

Afhankelijk van het aantal werknemers binnen het bedrijf en de sector waarin het bedrijf actief is, is een preventieadviseur van niveau III, II of I verplicht. Hierbij is niveau III het basisniveau.

De taak van een preventieadviseur bestaat erin advies te verlenen over veiligheid, gezondheid en welzijn op de werkvloer en de werkgever & de hiërarchische lijn bij te staan voor de toepassing van de maatregelen hieromtrent. Tevens waakt de preventieadviseur over mogelijke veiligheids- en welzijnsrisico’s in het bedrijf en doet hij voorstellen om risico’s te elimineren of de impact ervan te verkleinen. Daarnaast vervult de preventieadviseur ook administratieve taken zoals bijvoorbeeld arbeidsongevallen rapporteren, het maand- of kwartaalverslag en het jaarverslag opmaken, enz.

Vanaf 50 werknemers dient een onderneming sociale verkiezingen te organiseren om een CPBW te kunnen oprichten. Het CPBW (Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk) is een overlegorgaan bestaande uit afgevaardigden van de werkgever en verkozen werknemersvertegenwoordigers. Het overlegorgaan komt maandelijks samen en hierbij neemt de interne preventieadviseur de rol van secretaris op.

Inhoudelijk houdt het CPBW zich bezig met de veiligheid en de gezondheid van de werknemers en ziet het toe op het welzijnsbeleid. Het CPBW brengt adviezen uit en formuleert voorstellen om het welzijn in de organisatie te bevorderen.
​
Wanneer er geen CPBW werd opgericht in de onderneming is het de vakbondsafvaardiging die de rol van het CPBW gaat spelen. Bij gebrek aan een vakbondsafvaardiging moet de werkgever zijn werknemers rechtstreeks raadplegen over de vragen inzake welzijn op het werk.

De externe preventiedienst fungeert als partner en als aanspreekpunt voor de interne preventiedienst. Taken die niet kunnen of mogen uitgevoerd worden door de interne preventiedienst, worden dan opgenomen door de externe. Voorbeelden hiervan zijn:

• Uitvoeren medisch toezicht, want in de onderneming is er meestal geen arbeidsgeneesheer in dienst
• Het onderzoeken van ernstige arbeidsongevallen, omdat de interne preventieadviseur enkel over het basisniveau beschikt
• Het invullen van psychosociale aspecten
• …

Naast deze hoofdrolspelers binnen de onderneming, zijn er nog een aantal externe partijen betrokken zoals EDTC (Externe Diensten die erkend zijn om Technische Controles uit te voeren; denk maar aan het keuren van hefwerktuigen) en de FOD WASO (de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg).

Gebeten om meer te weten over de praktische kant van preventie en welzijn op het werk? Hou dan zeker onze blogs in het oog